راهنمایی کوتاه: بیایید با هم بررسی کنیم کدام گزینه ویژگی اصلی آنزیم گلوکوکیناز را به درستی بیان میکند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بیایید بدانیم گلوکوکیناز چیست: این آنزیم در کبد و سلولهای بتای پانکراس (لوزالمعده) وجود دارد و در متابولیسم گلوکز نقش دارد.
- ۲) گزینه ۱ را بررسی کنیم: «در همه سلولهای بدن یافت میشود» - این نادرست است، زیرا گلوکوکیناز فقط در برخی سلولهای خاص وجود دارد.
- ۳) گزینه ۲ را بررسی کنیم: «با محصول واکنش مهار میشود» - این ویژگی آنزیم هگزوکیناز است، نه گلوکوکیناز. گلوکوکیناز توسط محصول واکنش مهار نمیشود.
- ۴) گزینه ۳ را بررسی کنیم: «یک آنزیم القایی است» - این نادرست است. گلوکوکیناز یک آنزیم ساختاری (Constitutive) است، نه القایی.
- ۵) گزینه ۴ را بررسی کنیم: «Km پایینی برای گلوکز دارد» - این هم نادرست است. برخلاف هگزوکیناز که Km پایینی دارد، گلوکوکیناز Km بالایی برای گلوکز دارد (حدود ۱۰ میلیمولار). این یعنی حتی وقتی غلظت گلوکز زیاد است هم فعال میماند.
- ۶) پس هیچکدام از گزینههای ارائه شده کاملاً درست نیستند. اما اگر بخواهیم نزدیکترین را انتخاب کنیم، باید توجه کنیم که گلوکوکیناز برخلاف هگزوکیناز، توسط گلوکز-۶-فسفات (محصول واکنش) مهار نمیشود. بنابراین گزینه ۲ از بقیه به واقعیت نزدیکتر است، اگرچه بیان آن کلی است.
پاسخ نهایی: در بین گزینههای داده شده، گزینه ۲ («با محصول واکنش مهار میشود») نسبت به بقیه قابل قبولتر است، زیرا گلوکوکیناز برخلاف هگزوکیناز، توسط محصول واکنش (گلوکز-۶-فسفات) مهار نمیشود. اما توجه کنید که صورت سؤال ممکن است ناقص باشد، زیرا هیچکدام از گزینهها به طور کامل و دقیق ویژگی اصلی گلوکوکیناز را بیان نمیکنند.
مثال مشابه: فرض کنید دو کارگر در یک کارخانه دارید: کارگر الف (هگزوکیناز) وقتی محصول انباشته شد، دست از کار میکشد (مهار میشود). اما کارگر ب (گلوکوکیناز) حتی با انباشته شدن محصول هم به کارش ادامه میدهد (مهار نمیشود).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره تفاوتهای کلیدی بین آنزیمهای هگزوکیناز و گلوکوکیناز در متابولیسم گلوکز تحقیق کن. نقش هر کدام در تنظیم قند خون و بافتهایی که در آنها فعال هستند را مقایسه کن.