راهنمایی کوتاه: RNA پلیمراز و عوامل رونویسی با کمک پروتئینهای کمکی به توالیهای خاصی در DNA متصل میشوند.
گامبهگام:
- ۱) در ابتدا، پروتئینهای کمکی (مانند فاکتورهای رونویسی عمومی) به ناحیهای به نام پروموتر (تقویتکننده) در DNA متصل میشوند.
- ۲) این اتصال باعث تغییر شکل DNA و باز شدن مارپیچ دوگانه در آن ناحیه میشود.
- ۳) سپس RNA پلیمراز به کمک این فاکتورها به محل شروع رونویسی (نقطه شروع +1) متصل میشود.
- ۴) عوامل رونویسی اختصاصی نیز به توالیهای تنظیمی خاص (مانند المنتهای پاسخ) متصل میشوند و سرعت رونویسی را کنترل میکنند.
- ۵) شناسایی این توالیها توسط شکل سهبعدی و بار الکتریکی پروتئینها انجام میشود که با توالی خاص DNA مطابقت دارد.
- ۶) پس از اتصال کامل، کمپلکس رونویسی تشکیل شده و سنتز RNA آغاز میشود.
پاسخ نهایی: RNA پلیمراز به کمک فاکتورهای رونویسی عمومی به پروموتر DNA متصل میشود. عوامل رونویسی اختصاصی نیز به توالیهای تنظیمی بالا یا پاییندست متصل میشوند. شناسایی این توالیها از طریق برهمکنشهای شیمیایی بین آمینواسیدهای پروتئین و بازهای DNA انجام میگیرد.
مثال مشابه: مانند یک کلید (فاکتور رونویسی) که فقط با قفل خاصی (توالی DNA) مطابقت دارد و در را باز میکند تا RNA پلیمراز وارد شود و کارش را شروع کند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره ساختار پروموتر (جعبه TATA، عناصر پاسخ)، انواع فاکتورهای رونویسی (عمومی و اختصاصی) و نقش آنها در تنظیم ژن مطالعه کن.
