ترش شدن خمیر: فیزیکی یا شیمیایی؟

راهنمایی کوتاه: برای تشخیص نوع تغییر، ببین آیا مادهٔ جدیدی با خواص تازه ساخته می‌شود یا فقط شکل و ظاهر عوض می‌شود.

گام‌به‌گام:

• ۱) خمیر تازه چه مزه‌ای دارد؟ مزهٔ آن ملایم و کمی شیرین است.
• ۲) وقتی خمیر مدتی می‌ماند، موجودات ذره‌بینی بسیار ریز (میکروب‌های مفید و مخمرها) در آن کار می‌کنند و مواد جدیدی می‌سازند؛ مثل گاز و اسید.
• ۳) این مواد جدید مزه و بوی خمیر را عوض می‌کنند؛ خمیر ترش و اسیدی می‌شود.
• ۴) با سرد یا گرم کردن ساده نمی‌توان آن را به خمیر اولیهٔ شیرین برگرداند.
• ۵) پس چون مادهٔ تازه ساخته شده و برگشت‌پذیر نیست، تغییر شیمیایی است.

پاسخ نهایی: ترش شدن خمیر یک تغییر شیمیایی است، چون در آن مادهٔ جدید (اسید) به وجود می‌آید و مزه و خواص خمیر برای همیشه عوض می‌شود.

مثال مشابه:

• ترش شدن شیر ← تغییر شیمیایی
• پختن تخم‌مرغ ← تغییر شیمیایی
• زرد شدن برگ درخت در پاییز ← تغییر شیمیایی
• ورز دادن، خرد کردن یا پهن کردن خمیر ← تغییر فیزیکی (فقط شکل عوض می‌شود)
• حل شدن شکر در آب ← تغییر فیزیکی

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: دو تکه خمیر یکسان بردار؛ یکی را در جای گرم و یکی را در یخچال بگذار. خواهی دید خمیرِ جای گرم زودتر ترش می‌شود، چون گرما واکنش‌های شیمیایی را سریع‌تر می‌کند.

یادآوری ایمنی: خمیری را که بوی بد، رنگ عوض‌شده یا کپک دارد نخور و به یک بزرگ‌تر بگو. بعد از کار با خمیر یا مواد غذایی، دست‌هایت را با آب و صابون بشوی.