راهنمایی کوتاه: برای فهم نقش «دست خویش»، باید ببینیم این عبارت با حرف اضافه «به» چه نقشی در جمله دارد.
گامبهگام:
۱) جمله را کامل بخوان: «خدا آن ملتی را سروری داد که تقریرش به دست خویش بنوشت.»
۲) «به» یک حرف اضافه است و «دست خویش» بعد از آن آمده است.
۳) «به دست خویش» یک گروه حرف اضافهای است. در این گروه «دست» هسته و «خویش» مضافالیه آن است.
۴) این گروه نحوهی نوشتن را نشان میدهد و نقش قید (متمّم) را دارد.
۵) پس «دست خویش» درون این گروه، نقش متمّم حرف اضافه «به» را دارد؛ «دست» هسته و «خویش» مضافالیه.
پاسخ نهایی: «دست خویش» یک ترکیب اضافی است که همراه با حرف اضافه «به» نقش متمّم (مفعول غیرمستقیم) را ایفا میکند. «دست» هسته و «خویش» مضافالیه است.
مثال مشابه: در جمله «با قلب پاک سخن بگو»، «قلب پاک» متمّم است و «قلب» هسته، «پاک» صفت (اما در بیت «خویش» مضافالیه است).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: مبحث «متمّم» و «ترکیب اضافی» را در کتاب فارسی هفتم بخوان.
