راهنمایی کوتاه: تفاوت اصلی در این است که تولیدمثل جنسی باعث تنوع ژنتیکی میشود، اما غیرجنسی فرزندان کاملاً مشابه والد تولید میکند.
گامبهگام:
-
در تولیدمثل غیرجنسی، یک والد (مثلاً باکتري یا گیاه) بدون ترکیب سلولهای جنسی، فرزندانی میسازد که از نظر ژنتیکی با خودش یکسان هستند (مثل کپی).
-
در تولیدمثل جنسی، دو والد هر کدام یک سلول جنسی (گامت) میسازند که هر کدام نیمی از اطلاعات ژنتیکی را دارند.
-
وقتی گامتها با هم ترکیب میشوند (لقاح)، یک سلول جدید به نام تخم تشکیل میشود که اطلاعات ژنتیکی هر دو والد را دارد.
-
به خاطر ترکیب شدن ژنهای دو والد، فرزندان حاصل از تولیدمثل جنسی تنوع ژنتیکی زیادی دارند – هیچ دو فرزندی کاملاً مشابه هم نیستند (مگر دوقلوهای همسان).
-
در تولیدمثل غیرجنسی، تنوع ژنتیکی فقط در صورت جهش (تغییر تصادفی در DNA) رخ میدهد که نادر است.
پاسخ نهایی: تفاوت اصلی این است که تولیدمثل جنسی با ترکیب ژنهای دو والد، تنوع ژنتیکی زیادی ایجاد میکند، اما تولیدمثل غیرجنسی فرزندانی با ژنهای یکسان با والد (و فاقد تنوع) میدهد.
مثال مشابه: فرض کن یک درخت سیب با تولیدمثل غیرجنسی (مثل قلمه) چند درخت جدید بسازد – همه آنها سیبهایی با طعم و رنگ یکسان خواهند داشت. اما اگر دو درخت سیب مختلف با تولیدمثل جنسی (گردهافشانی) بذر تولید کنند، هر بذر درختی با ترکیب جدیدی از صفات به وجود میآورد – مثلاً یکی سیبهای شیرینتر و دیگری سیبهای ترشتر.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره نقش میوز در تولید گامتها و نحوه ایجاد تنوع از طریق crossing over و جابهجایی مستقل کروموزومها مطالعه کنی.