راهنمایی کوتاه: در زبان عربی، وقتی دو اسم پشت سر هم میآیند و رابطهای بین آنها برقرار میشود، به اولی «مضاف» و به دومی «مضافالیه» میگویند.
گامبهگام:
- ۱) مفهوم کلی: ساختار «مضاف و مضافالیه» مانند اضافهی ملکی در فارسی است (مثال: کتابِ علی). کلمهی اول (مضاف) به کلمهی دوم (مضافالیه) وابسته است و معمولاً «ال» نمیگیرد.
- ۲) شناسایی مضاف: مضاف معمولاً اسمی است که قبل از مضافالیه میآید و مفهومش بدون مضافالیه ناقص است. مانند «کِتابُ» در «کِتابُ الطالِبِ» (کتابِ دانشآموز).
- ۳) شناسایی مضافالیه: مضافالیه بعد از مضاف میآید و معمولاً با کسره (ـِ) یا یای ملکی خوانده میشود و مجرور است. مانند «الطالِبِ» در مثال قبل.
- ۴) نکتهی مهم: مضافالیه هرگز «ال» نمیگیرد، مگر اینکه خودش یک اسم خاص یا معرفه باشد (مثل اسم علم). اما مضاف معمولاً نکره است و «ال» ندارد.
- ۵) مثال از کتاب: در عبارت «بابُ المَدْرَسَةِ» (درِ مدرسه)، «بابُ» مضاف است و «المَدْرَسَةِ» مضافالیه. دقت کن که «المَدْرَسَةِ» خودش معرفه است (ال دارد)، اما به عنوان مضافالیه مجرور شده.
پاسخ نهایی: در عبارت «مضاف إليه ومهم صف»، احتمالاً منظور این است که «مضافالیه» کلمهای است که به آن وابسته میشویم و نقشش معمولاً صفت یا توصیف کنندهی مضاف است. در واقع، مضافالیه مالک یا متعلق مضاف است و رابطهی ملکی را نشان میدهد.
مثال مشابه:
- قلمُ المُدیرِ (قلمِ مدیر) → قلمُ: مضاف، المُدیرِ: مضافالیه
- بیتُ الشِّعرِ (خانهی شعر) → بیتُ: مضاف، الشِّعرِ: مضافالیه
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن چند جمله از کتاب درسی را پیدا کنی و مضاف و مضافالیههای آن را مشخص کنی. همچنین، میتوانی تمرین کنی که با کلمات مختلف، ترکیبهای مضاف و مضافالیه بسازی.
