سلام! سوال خوبی پرسیدی. به نظر میرسد میخواهی بدانی کدام یک از این گزینهها فعل نهی (دستور منفی) درست است. بیا با هم بررسی کنیم.
راهنمایی کوتاه: فعل نهی با «لا» ساخته میشود و فعل بعد از آن باید مضارع مجزوم باشد.
گامبهگام:
- ۱) فعل نهی یعنی دستور منفی دادن، مثل «نکن!» در فارسی. در عربی با «لا الناهیة» + فعل مضارع مجزوم ساخته میشود.
- ۲) برای تشخیص مجزوم بودن، به آخر فعل نگاه کن. اگر فعل مضارع صحیح باشد (یعنی حروف اصلی آن سالم باشد)، در حالت مجزوم، آخر آن «ن» میافتد.
- ۳) فعلهای داده شده را بررسی میکنیم:
• «تخرجین»: ریشه «خ ر ج»، مضارع آن «تخرج» است. برای مخاطب مؤنث میشود «تخرجین». در حالت مجزوم، «ن» میافتد و میشود «تخرجی». پس «لا تخرجی» (بیرون نرو!).
• «تعلبین»: ریشه «ع ل ب»، مضارع «تعلب»؟ این فعل معنی «بازی کردن» میدهد اما شکل رایج آن «تلعب» است. «تعلبین» احتمالاً غلط املایی است.
• «تدخلین»: ریشه «د خ ل»، مضارع «تدخل». برای مؤنث «تدخلین». در مجزوم: «تدخلی» → «لا تدخلی» (داخل نشو!).
• «تکتبین»: ریشه «ک ت ب»، مضارع «تکتب». برای مؤنث «تکتبین». در مجزوم: «تکتُبی» → «لا تکتُبی» (ننویس!). - ۴) از بین گزینهها، «تخرجین»، «تدخلین» و «تکتبین» از نظر ساختاری میتوانند فعل مضارع برای مخاطب مؤنث باشند. اما «تعلبین» احتمالاً اشتباه است.
- ۵) اگر سوال این است که کدام یک فعل نهی درست است، باید ببینیم شکل مجزوم آنها چیست. برای مثال: «لا تخرجی» (از تخرجین)، «لا تدخلی» (از تدخلین)، «لا تکتُبی» (از تکتبین).
پاسخ نهایی: از بین گزینهها، «تخرجین»، «تدخلین» و «تکتبین» میتوانند پایهی ساخت فعل نهی باشند. اما «تعلبین» به نظر غلط است. احتمالاً تمرین روی تشخیص فعل مضارع صحیح است. اگر سوال تستی است و باید یکی را انتخاب کنی، با توجه به رایجبودن، «تخرجین» و «تدخلین» گزینههای بهتری هستند.
مثال مشابه: فعل «تأکلین» (میخوری - مؤنث) → نهی: «لا تأکلی» (نخور!).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: تمرین کن که برای افعال دیگر مثل «تدرسین» (میخوانی)، «تذهبین» (میروی) و «تقولین» (میگویی) شکل نهی آنها را بنویسی. همچنین یادت باشد که برای مخاطب مذکر، «تخرج» → «لا تخرج» میشود.
