راهنمایی کوتاه: برای یافتن صفت مناسب، به جنس (مذکر/مؤنث)، عدد (مفرد/تثنیه/جمع)، معرفه و نکره بودن و اعراب موصوف دقت کنید.
گامبهگام:
- ۱) موصوف و صفت از نظر جنس هماهنگ هستند؛ اگر موصوف مذکر است، صفت مذکر و اگر مؤنث است، صفت مؤنث میآید. مثال: «رجلٌ عاقلٌ» (مرد عاقل) و «امرأةٌ عاقلةٌ» (زن عاقل).
- ۲) از نظر عدد هماهنگ هستند، اما برای جمع غیرعاقل (چیزهای غیرانسان) صفت به صورت مفرد مؤنث میآید. مثال: «کتبٌ مفیدةٌ» (کتابهای مفید).
- ۳) از نظر معرفه و نکره بودن هماهنگ هستند؛ اگر موصوف «ال» داشته باشد، صفت هم «ال» دارد. مثال: «الطالبُ المجتهدُ» (دانشآموز کوشا).
- ۴) از نظر اعراب (رفع، نصب، جر) هماهنگ هستند؛ هر دو مرفوع، منصوب یا مجرور میشوند. مثال: «مررتُ برجلٍ طویلٍ» (عبور کردم از مردی بلند).
- ۵) صفت میتواند جمله باشد (جمله صفتی)؛ در این صورت جمله بعد از موصوف میآید و ضمیری به موصوف برمیگردد. مثال: «رأیتُ رجلاً یقرأُ کتاباً» (مردی را دیدم که کتاب میخواند).
پاسخ نهایی: در عربی، صفت همیشه بعد از موصوف میآید و باید در چهار ویژگی جنس، عدد، معرفه/نکره و اعراب با آن مطابقت داشته باشد. استثنا: جمع غیرعاقل صفت مفرد مؤنث میگیرد.
مثال مشابه: در امتحان تیزهوشان ممکن است جملهای داده شود و از شما بخواهند صفت یا موصوف را مشخص کنید یا عبارت نادرست را تصحیح کنید. مثلاً: «کتابان جدیدان» (دو کتاب جدید) – درست است. «کتابان جدیدةٌ» – نادرست است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درس سوم و چهارم عربی نهم را مرور کن و به تمرینهای تشخیص موصوف و صفت توجه ویژه داشته باش.
