راهنمایی کوتاه: برای محاسبه تراز و رتبه تقریبی، ابتدا نمرات هر درس را به درصد تبدیل کن، سپس میانگین درصدها را بگیر و با جدول رتبهبندی مدرسه یا منطقه مقایسه کن.
گامبهگام:
۱) اگر نمرات هر درس از ۲۰ است، آن را به درصد تبدیل کن: (نمره ÷ ۲۰) × ۱۰۰. مثلاً نمره ۱۸ از ۲۰ میشود ۹۰٪. اگر نمره از ۱۰۰ است، همان درصد است.
۲) میانگین درصد همه درسها را حساب کن: مجموع درصدها را بر تعداد درسها تقسیم کن.
۳) برای تخمین رتبه، بدان که معمولاً میانگین بالای ۹۰٪ رتبههای برتر (مثلاً ۱ تا ۱۰ در مدرسه)، ۸۰–۹۰٪ خوب، ۷۰–۸۰٪ متوسط و زیر ۷۰٪ ضعیفتر است. اما رتبه دقیق به نمرات دیگر دانشآموزان بستگی دارد.
۴) اگر مدرسه یا آزمون استاندارد نمرات تراز (مثلاً با میانگین ۵۰۰ و انحراف معیار ۱۰۰) منتشر کند، میتوانی با فرمول زیر تراز هر درس را حساب کنی: تراز = ( (نمره خام – میانگین) / انحراف معیار ) × ضریب + میانگین مبنا. ولی معمولاً این اطلاعات در دسترس نیست.
پاسخ نهایی: با داشتن فقط نمرات خودت، نمیتوانی رتبه دقیق را بدانی، اما با میانگین درصد خودت میتوانی حدود رتبه را در مقایسه با سطح مدرسه یا منطقه حدس بزنی. برای مثال، اگر میانگین درصدت ۸۵ باشد، احتمالاً در دهک بالای کلاس هستی.
مثال مشابه: فرض کن نمرات تو اینهاست: ریاضی ۱۸ از ۲۰ (۹۰٪)، علوم ۱۷ از ۲۰ (۸۵٪)، فارسی ۱۹ از ۲۰ (۹۵٪). میانگین = (۹۰+۸۵+۹۵)/۳ = ۹۰٪. این یعنی جزو ۱۰٪ برتر کلاس هستی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی مفهوم انحراف معیار و نمره استاندارد (z-score) را جستجو کنی یا از معلم ریاضیات بپرسی.
