راهنمایی کوتاه: جریان همرفتی یک فرآیند انتقال حرارت است که در مایعات و گازها رخ میدهد.
گامبهگام:
- ابتدا بخشی از یک مایع یا گاز (مثلاً آب یا هوا) گرم میشود.
- وقتی ماده گرم میشود، مولکولهایش انرژی بیشتری میگیرند و از هم فاصله میگیرند. این باعث میشود چگالی آن کاهش یابد (سبکتر شود).
- ماده سبکتر (گرم) به سمت بالا حرکت میکند.
- ماده سردتر و سنگینتر از اطراف جای خالی آن را پر میکند.
- ماده گرم در بالا، گرمای خود را از دست میدهد، سرد و سنگین میشود و دوباره پایین میآید.
- این چرخه مداوم، یک حلقه جریان (سلول همرفتی) ایجاد میکند که گرما را در کل ماده پخش میکند.
پاسخ نهایی: جریان همرفتی روشی برای انتقال گرما در سیالات (مایعات و گازها) است که در آن حرکت خودِ سیال، به دلیل اختلاف دما و چگالی، باعث جابجایی گرما میشود.
مثال مشابه: وقتی سماور یا کتری آب را روی اجاق گرم میکنی، آب نزدیک ته ظرف گرم و سبک میشود و بالا میآید. آب سردتر از بالا به پایین میرود تا جای آن را بگیرد. این چرخه باعث میشود کل آب به تدریج گرم شود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: این پدیده را در طبیعت زیاد میبینیم. بادهای دریایی و خشکی، جریانهای اقیانوسی و حتی حرکت ماگما در گوشته زمین نمونههایی از جریان همرفتی هستند. در خانه هم، گرمایش مرکزی با رادیاتور بر همین اصل کار میکند.