راهنمایی کوتاه: با قرار دادن تیغههای آهن و روی در محلول کات کبود (سولفات مس)، میتوان واکنشپذیری آنها را مقایسه کرد.
گامبهگام:
- وسایل مورد نیاز: دو تیغه از جنس آهن و روی (یا ورق)، محلول کات کبود (سولفات مس)، دو بشر یا لیوان شیشهای، کاغذ سنباده (سمباده)، دستکش و عینک ایمنی.
- سطح تیغهها را با کاغذ سنباده تمیز کنید تا اکسیدهای سطحی از بین برود و فلز خالص در معرض قرار گیرد.
- در هر بشر به اندازه مساوی محلول کات کبود بریزید.
- تیغه آهنی را در یک بشر و تیغه روی را در بشر دیگر قرار دهید. پس از چند دقیقه تغییرات را مشاهده کنید.
- نتیجه را ثبت کنید: روی تیغه روی رسوب قهوهای رنگ مس تشکیل میشود و محلول آبی رنگ کمرنگ میشود. روی تیغه آهنی نیز ممکن است رسوب مس دیده شود اما کندتر و با شدت کمتر.
پاسخ نهایی: در این آزمایش، تیغه روی واکنشپذیری بیشتری نسبت به آهن نشان میدهد. روی راحتتر یون مس را از محلول جدا کرده و به جای آن در محلول حل میشود (محلول بیرنگ میشود و مس فلزی روی روی رسوب میکند). آهن هم واکنش مشابهی دارد اما کندتر، زیرا در سری واکنشپذیری فلزات، روی فعالتر از آهن است.
مثال مشابه: اگر بخواهید واکنشپذیری منیزیم و مس را مقایسه کنید، میتوانید منیزیم را در محلول سولفات مس قرار دهید – واکنش بسیار سریعتر و شدیدتر از آهن خواهد بود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در کتاب علوم نهم بخش «سری واکنشپذیری فلزات» را مطالعه کن. میتوانی آزمایش را با فلزات دیگر مانند آلومینیوم و قلع نیز تکرار کنی.
یادآوری ایمنی: محلول کات کبود (سولفات مس) برای انسان مضر است. حتماً از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید و پس از کار دستهای خود را بشویید. محلول را دور از دسترس کودکان خردسال نگه دارید.
