راهنمایی کوتاه: در پالایشگاهها از برج تقطیر استفاده میشود و جداسازی بر اساس تفاوت در نقطه جوش انجام میشود. هیدروکربنهایی که نقطه جوش بالاتری دارند دیرتر بخار میشوند.
گامبهگام:
- در پالایشگاه، نفت خام را در یک برج تقطیر (که شبیه یک برج بلند است) تا دمای زیاد گرم میکنند.
- نفت خام مخلوطی از صدها هیدروکربن مختلف است که هرکدام نقطه جوش متفاوتی دارند (مثلاً بنزین نقطه جوش پایین و قیر نقطه جوش بالا دارد).
- هنگام گرم شدن، هیدروکربنهایی که نقطه جوش پایینتری دارند زودتر بخار میشوند و به بالای برج میروند. هیدروکربنهایی که نقطه جوش بالاتری دارند دیرتر بخار میشوند و در پایین برج جمع میشوند.
- بخارها در طبقات مختلف برج سرد و مایع میشوند و هر طبقه محصول خاصی (مثل گاز، بنزین، نفت سفید و ...) را جمعآوری میکند.
پاسخ نهایی: گزینهٔ سوم درست است: برج تقطیر برای جداسازی استفاده میشود و مخلوطهای هیدروکربنی بر اساس تفاوت در نقطه جوش از هم جدا میشوند. آنهایی که نقطه جوش بالاتری دارند دیرتر بخار میشوند.
مثال مشابه: فرض کنید یک قابلمه آب نمک دارید و آن را میجوشانید. آب (نقطه جوش ۱۰۰ درجه) زودتر بخار میشود و نمک (نقطه جوش خیلی بالا) در قابلمه باقی میماند. در برج تقطیر هم هیدروکربنهای سبکتر مثل آب بخار میشوند و سنگینترها مثل نمک میمانند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهٔ تقطیر جزبهجزء (Fractional Distillation) در کتاب علوم نهم بیشتر بخوان. میتوانی تصاویر برج تقطیر و محصولات آن را هم جستجو کنی.