راهنمایی کوتاه: مواد غیرآلی و مواد معدنی به هم مربوطاند اما یکسان نیستند؛ هر ماده معدنی غیرآلی است، ولی هر ماده غیرآلی، معدنی نیست.
گامبهگام:
- ۱) اول ببینیم «غیرآلی» یعنی چه: به موادی که از موجودات زنده به وجود نیامدهاند و معمولاً کربن و هیدروژن ندارند (یا پیوند کربن-هیدروژن ندارند) میگوییم غیرآلی؛ مثل نمک، آب و سنگ.
- ۲) حالا «معدنی» یعنی چه: مواد معدنی، موادی هستند که در طبیعت بهطور خودبهخود یافت میشوند، جامدند، ترکیب شیمیایی مشخص دارند و ساختار کریستالی دارند؛ مثل کوارتز و کلسیت.
- ۳) پس هر ماده معدنی چون از موجود زنده ساخته نشده و کربن-هیدروژن ندارد، غیرآلی به حساب میآید.
- ۴) اما بعضی مواد غیرآلی، معدنی نیستند؛ مثلاً آبی که دریاچه است، غیرآلی است ولی ماده معدنی به حساب نمیآید، چون جامد نیست.
- ۵) همچنین شیشه یا نمکی که در آزمایشگاه ساخته میشود، غیرآلیاند ولی بهطور طبیعی تشکیل نشدهاند، پس «معدنی» نیستند.
پاسخ نهایی: خیر، مواد غیرآلی و مواد معدنی یکی نیستند. مواد غیرآلی گروه بزرگتری هستند و مواد معدنی زیرمجموعهای از آنهاست.
مثال مشابه: مثل اینکه بگوییم همه گلها گیاه هستند، ولی هر گیاهی گل نیست. اینجا هم همه مواد معدنی غیرآلیاند، ولی همه مواد غیرآلی، معدنی نیستند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی به کتاب علوم تجربی نهم، فصل «زمینشناسی» نگاه کنی و درباره تفاوت کانی و سنگ و شرایط تشکیل کانیها بیشتر بخوانی.
