راهنمایی کوتاه: اصطکاک نیرویی است که در برابر حرکت دو سطح روی هم مقاومت میکند و انواع مختلفی دارد.
گامبهگام:
- اصطکاک نیرویی است که هنگام تماس دو سطح با هم ایجاد میشود و در جهت مخالف حرکت یا تمایل به حرکت عمل میکند.
- اصطکاک به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشود: اصطکاک ایستایی و اصطکاک جنبشی.
- اصطکاک ایستایی (استاتیک): این نوع اصطکاک زمانی وجود دارد که دو جسم با هم در تماس هستند اما نسبت به یکدیگر حرکت نمیکنند. مثال: وقتی میخواهید یک جعبه سنگین را روی زمین بلغزانید، ابتدا باید بر اصطکاک ایستایی غلبه کنید.
- اصطکاک جنبشی (دینامیک): این اصطکاک زمانی ایجاد میشود که دو جسم نسبت به یکدیگر در حال حرکت باشند. مثال: وقتی جعبه روی زمین میلغزد، اصطکاک جنبشی بین کف جعبه و زمین وجود دارد.
- اصطکاک جنبشی خود به دو نوع تقسیم میشود:
- اصطکاک لغزشی: وقتی دو سطح روی هم میلغزند (مانند کشیدن کتاب روی میز).
- اصطکاک غلتشی: وقتی یک جسم روی سطح دیگری میغلتد (مانند حرکت چرخ ماشین روی جاده).
- عوامل مؤثر بر اصطکاک شامل جنس سطحها، نیروی عمودی بین آنها و مساحت سطح تماس (در برخی موارد) میشود.
پاسخ نهایی: اصطکاک به دو نوع اصلی ایستایی (وقتی جسم حرکت نمیکند) و جنبشی (وقتی جسم در حرکت است) تقسیم میشود. اصطکاک جنبشی نیز خود شامل لغزشی و غلتشی میباشد.
مثال مشابه: وقتی با دوچرخه حرکت میکنید، بین لاستیک چرخ و جاده اصطکاک غلتشی وجود دارد که به حرکت کمک میکند. اگر ترمز بگیرید، لنت ترمز با رینگ چرخ اصطکاک لغزشی ایجاد میکند که باعث کاهش سرعت میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی آزمایش سادهای انجام دهی: یک کتاب را روی میز قرار بده و با نیروسنج (یا حتی به صورت کیفی) ببین چقدر نیرو نیاز است تا کتاب شروع به حرکت کند (غلبه بر اصطکاک ایستایی). سپس ببین برای ادامه حرکت یکنواخت آن چقدر نیرو لازم است (غلبه بر اصطکاک جنبشی). تفاوت این دو نیرو را مقایسه کن.