راهنمایی کوتاه: وقتی در یک هرم بومسازگان (اکوسیستم) از نوک (شکارچیان رأس) به سمت قاعده (تولیدکنندگان) حرکت میکنی، مقدار ماده و انرژی افزایش مییابد.
گامبهگام:
۱) هرم ماده و انرژی در بومسازگان نشاندهندهٔ رابطهٔ غذایی میان جانداران است. قاعدهٔ هرم همیشه تولیدکنندگان (گیاهان) هستند و نوک آن شکارچیان رأس (مثلاً شیر یا عقاب).
۲) از قاعده به سمت نوک، هر مرحله حدود ۱۰٪ از انرژی مرحلهٔ قبل را دریافت میکند؛ بنابراین انرژی در نوک کمترین است. پس اگر از نوک به قاعده برویم، انرژی بیشتر میشود.
۳) برای ماده (مثل جرم زیستی یا تعداد جانداران) هم معمولاً قاعده بیشترین و نوک کمترین مقدار را دارد. بنابراین حرکت از نوک به قاعده باعث افزایش ماده میشود (البته گاهی هرمهای وارونه هم وجود دارد).
۴) در بومسازگانهای خشکی، جرم زیستی و تعداد تولیدکنندگان بسیار بیشتر از مصرفکنندگان است. پس با حرکت از نوک به قاعده، با جمعیت و مادهٔ بیشتری روبهرو میشویم.
پاسخ نهایی: اگر از نوک هرم ماده و انرژی به سمت قاعده حرکت کنیم، مقدار انرژی و ماده (مثل جرم یا تعداد) افزایش مییابد، زیرا هر سطح پایینتر انرژی و مادهٔ بیشتری را در خود ذخیره میکند.
مثال مشابه: فرض کن یک هرم غذایی در دشت داشته باشیم: قاعده علفها (تولیدکننده)، بعد ملخها، بعد قورباغهها و نوک مار. اگر از مار به سمت علفها برویم، تعداد علفها خیلی بیشتر از مارهاست و انرژی موجود در علفها هم بسیار بیشتر است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهٔ قانون ۱۰٪ انرژی در زنجیرهٔ غذایی و تفاوت هرم انرژی با هرم تعداد و هرم جرم زیستی تحقیق کنی. منابع درسی پایهٔ نهم بخش بومسازگان مفید است.
