راهنمایی کوتاه: بردار جابهجایی نشاندهندهی تغییر مکان یک جسم از نقطهی شروع به نقطهی پایان است.
گامبهگام:
- جابهجایی یک کمیت برداری است، یعنی هم اندازه دارد و هم جهت.
- برای محاسبهی آن، فقط موقعیت اولیه و موقعیت نهایی جسم مهم است، نه مسیری که طی کرده.
- اگر جسمی از نقطهی A به نقطهی B برود، بردار جابهجایی آن از A به B رسم میشود.
- اندازهی این بردار، کوتاهترین فاصله بین A و B است (فاصلهی مستقیم).
- جهت آن هم از A به سمت B است.
- برخلاف مسافت طیشده که یک عدد اسکالر است و کل طول مسیر را میسنجد، جابهجایی فقط نقطهی شروع و پایان را در نظر میگیرد.
پاسخ نهایی: بردار جابهجایی، برداری است که موقعیت اولیه و نهایی یک جسم را به هم وصل میکند. اندازهی آن کوتاهترین فاصله بین این دو نقطه و جهت آن از نقطهی شروع به سمت نقطهی پایان است.
مثال مشابه: فرض کن از خانه (نقطهی A) به مدرسه (نقطهی B) میروی. ممکن است مسیر پرپیچوخمی را طی کنی، اما بردار جابهجاییات یک خط مستقیم از خانه به مدرسه است. اگر بعد از مدرسه دوباره به خانه برگردی، جابهجایی کلت صفر میشود (چون نقطهی شروع و پایان یکی است)، حتی اگر مسافت زیادی راه رفته باشی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای حرکت در یک خط راست (مثلاً روی محور x) جابهجایی را حساب کنی. اگر موقعیت اولیه و موقعیت نهایی باشد، جابهجایی برابر است با: . این مقدار میتواند مثبت، منفی یا صفر باشد که جهت حرکت را نشان میدهد.