راهنمایی کوتاه: فصل ششم علوم نهم درباره «نور و بازتاب» است. بیا با هم چند نمونه سوال مهم را بررسی کنیم.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا مطمئن شویم که مفاهیم اصلی فصل را میدانیم: نور چیست، بازتاب منظم و نامنظم، قانون بازتاب، تصویر در آینههای تخت و کروی.
- ۲) برای حل سوالات، همیشه شکل بکشیم. رسم پرتوهای نور کمک زیادی میکند.
- ۳) قانون بازتاب را به خاطر بسپاریم: زاویه تابش همیشه با زاویه بازتاب برابر است.
- ۴) در آینههای کروی، فاصله کانونی و مرکز آینه را پیدا کنیم.
- ۵) ویژگیهای تصویر در آینههای مقعر و محدب را مرور کنیم (واقعی یا مجازی، مستقیم یا وارونه، بزرگتر یا کوچکتر).
- ۶) برای سوالات مفهومی، از مثالهای واقعی مثل آینه دندانپزشکی یا چراغقوه استفاده کنیم.
پاسخ نهایی: در اینجا چند نمونه سوال مهم از فصل ششم را با هم مرور میکنیم:
- سوال ۱: اگر پرتو نوری با زاویه ۳۰ درجه به آینهای بتابد، زاویه بازتاب چقدر است؟
پاسخ: ۳۰ درجه (طبق قانون بازتاب). - سوال ۲: تصویر در آینه تخت چه ویژگیهایی دارد؟
پاسخ: مجازی، مستقیم، هماندازه با جسم و فاصلهاش از آینه برابر با فاصله جسم از آینه است. - سوال ۳: اگر جسمی را در فاصله بیشتری از آینه مقعر قرار دهیم، تصویر چه تغییری میکند؟
پاسخ: کوچکتر و وارونه میشود (اگر دورتر از مرکز آینه باشد).
مثال مشابه: فرض کن یک چراغقوه به آینهای میتابد. اگر آینه را بچرخانیم، جهت پرتو بازتابیده چگونه تغییر میکند؟ با رسم شکل میتوانی رابطه بین چرخش آینه و تغییر جهت پرتو را پیدا کنی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی آزمایشهای سادهای در خانه انجام دهی. مثلاً با یک آینه کوچک و نور خورشید یا چراغ قوه، قانون بازتاب را آزمایش کن. یا شکلهای مختلف آینهها (مقعر و محدب) را روی قاشق فلزی نگاه کن و تصویرت را ببین!
