راهنمایی کوتاه: این آزمایش دربارهٔ تأثیر فشار هوا بر ظرف در هنگام تغییر دما است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا آب در ظرف حلبی نازک گرم میشود و بخشی از آن به بخار تبدیل میشود.
- ۲) بخار آب، هوای داخل ظرف را به بیرون میراند (چون درب باز است).
- ۳) وقتی درب را میبندیم، داخل ظرف پر از بخار آب داغ است.
- ۴) با خنک شدن ظرف، بخار آب داخل آن به مایع تبدیل میشود (میعان).
- ۵) چون بخار به مایع تبدیل شده، فشار داخل ظرف به شدت کاهش مییابد.
- ۶) فشار هوای بیرون (اتمسفر) از فشار داخل ظرف بیشتر میشود.
- ۷) این اختلاف فشار باعث میشود هوای بیرون با نیروی زیاد به دیوارههای ظرف فشار وارد کند.
- ۸) چون ظرف از حلبی نازک ساخته شده، نمیتواند در برابر این فشار مقاومت کند و به داخل مچاله میشود.
پاسخ نهایی: گزینهٔ صحیح «ظرف مچاله میشود» است.
مثال مشابه: اگر یک بطری پلاستیکی را با آب گرم پر کنی، درب آن را ببندی و سپس آن را در یخچال بگذاری، پس از سرد شدن، بطری کمی جمع میشود و فرورفتگی پیدا میکند. دلیلش همین کاهش فشار داخل بطری است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: این پدیده را «خلا نسبی» یا «کاهش فشار ناشی از میعان» مینامند. میتوانی دربارهٔ رابطهٔ بین دما، فشار و حجم گازها (قانون گازها) بیشتر مطالعه کنی.
یادآوری ایمنی: در انجام آزمایشهای مشابه، مراقب باشید از ظروف شیشهای یا فلزی داغ استفاده نکنید که خطر سوختگی یا شکستن دارد. همیشه از بزرگترها کمک بگیرید.
