راهنمایی کوتاه: برای پاسخ به این سوال، باید ظرفیت عنصرها و نحوه تشکیل پیوند کووالانسی را بدانیم.
گامبهگام:
- ۱) عنصر A در گروه ۱۶ جدول تناوبی قرار دارد. عناصر گروه ۱۶ (مانند اکسیژن، گوگرد) ۶ الکترون در لایه ظرفیت خود دارند.
- ۲) برای رسیدن به آرایش پایدار گاز نجیب (۸ الکترون در لایه ظرفیت)، این عناصر نیاز به گرفتن یا اشتراکگذاری ۲ الکترون دارند. بنابراین، ظرفیت یا والانس آنها معمولاً ۲ است.
- ۳) اتم کربن (C) در گروه ۱۴ قرار دارد و ۴ الکترون در لایه ظرفیت خود دارد. برای پایدار شدن، نیاز به ۴ الکترون دیگر دارد. بنابراین، ظرفیت کربن ۴ است.
- ۴) در یک پیوند کووالانسی، اتمها الکترونهای خود را به اشتراک میگذارند تا لایه ظرفیت خود را کامل کنند.
- ۵) یک اتم کربن (با ظرفیت ۴) میتواند با چهار اتم تکظرفیتی پیوند برقرار کند. اما اتم عنصر A ظرفیت ۲ دارد. بنابراین، برای استفاده کامل از ظرفیت کربن، به دو اتم از عنصر A نیاز داریم (۲ × ۲ = ۴).
- ۶) هر اتم A با کربن یک پیوند کووالانسی دوگانه برقرار نمیکند، بلکه یک پیوند کووالانسی ساده تشکیل میدهد. پس دو اتم A، هر کدام با یک پیوند ساده به کربن متصل میشوند.
پاسخ نهایی:
- تعداد اتمهای عنصر A که میتوانند با یک اتم کربن پیوند برقرار کنند: ۲ اتم.
- تعداد کل پیوندهای کووالانسی در این ترکیب (مثلاً CA₂): ۲ پیوند (هر اتم A یک پیوند ساده با کربن دارد).
مثال مشابه: ترکیب دیاکسید کربن (CO₂) را در نظر بگیرید. در اینجا کربن با دو اتم اکسیژن (که آن هم در گروه ۱۶ است) پیوند برقرار کرده است. البته در CO₂ پیوندها دوگانه هستند، اما در سوال شما، با توجه به اینکه اشارهای به چندگانه بودن پیوند نشده، معمولاً ترکیب سادهتری مانند CS₂ یا CSe₂ (با پیوندهای دوگانه) یا یک ترکیب فرضی با پیوندهای ساده در نظر گرفته میشود. نکته اصلی این است که دو اتم از عنصر گروه ۱۶ با یک اتم کربن پیوند میزنند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن ساختار لوویس (نمودار نقطهای الکترونها) برای ترکیب کربن با یک عنصر گروه ۱۶ مانند اکسیژن یا گوگرد را رسم کنی. ببین چگونه الکترونها به اشتراک گذاشته میشوند تا هر اتم به هشتتایی (یا دوتایی برای هیدروژن) برسد.
