راهنمایی کوتاه: این پاسخ به چهار سوال مرتبط با فشار و اصول آن در علوم نهم میپردازد.
گامبهگام:
۱) چرا با نی شکسته نمیتوان آبمیوه نوشید؟ وقتی با نی سالم میمکیم، فشار داخل نی کم میشود و فشار هوا آبمیوه را به داخل دهان میراند. اگر نی شکسته باشد، هوا از شکاف وارد نی میشود و اختلاف فشار از بین میرود، بنابراین آبمیوه بالا نمیآید.
۲) برای ورود آب از منبع روی زمین به ساختمان دو راه حل عملی: الف) نصب پمپ آب برای افزایش فشار و پمپاژ آب به بالا. ب) قرار دادن مخزن آب در ارتفاع بالاتر از ساختمان تا آب با نیروی جاذبه جریان یابد.
۳) طبق اصل پاسکال، فشار وارد بر یک سیال محصور به طور یکنواخت به همه نقاط آن منتقل میشود. در آبفشان با اعمال فشار به آب در لوله (مثلاً توسط پمپ)، فشار به دهانه خروجی رسیده و آب با سرعت به بیرون پاشیده میشود.
۴) ابعاد مکعب مستطیل را سه برابر میکنیم. فشار اولیه برابر وزن تقسیم بر مساحت قاعده است. فشار متناسب با ارتفاع است (فشار = چگالی × شتاب جاذبه × ارتفاع). با سه برابر شدن همه ابعاد، ارتفاع سه برابر میشود، پس فشار نیز سه برابر میشود.
پاسخ نهایی: ۱) نی شکسته نمیتواند خلاء مناسب ایجاد کند. ۲) استفاده از پمپ یا مخزن مرتفع. ۳) اصل پاسکال باعث انتقال فشار در سیال میشود. ۴) فشار ۳ برابر میشود.
مثال مشابه: اگر ابعاد یک مکعب را دو برابر کنیم، فشار چند برابر میشود؟ فشار دو برابر میشود (چون ارتفاع دو برابر میشود).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره اصل برنولی در جریان سیالات و کاربردهای پمپ و تلمبه مطالعه کن.
یادآوری ایمنی: هنگام کار با پمپ آب و وسایل برقی در نزدیکی آب، نکات ایمنی را رعایت کنید و از تماس مستقیم برق با آب خودداری نمایید.