سلام! سوال جالبی مطرح کردی. میخواهیم ثابت کنیم که اگر n² مضرب ۳ باشد، آنگاه n هم باید مضرب ۳ باشد. این یک مسئلهی منطقی در ریاضیات است.
راهنمایی کوتاه: از روش برهان خلف استفاده میکنیم و حالتهای ممکن برای باقیماندهی تقسیم n بر ۳ را بررسی میکنیم.
گامبهگام:
- ۱) فرض میکنیم n عددی صحیح است و n² مضرب ۳ است (یعنی n² بر ۳ بخشپذیر است).
- ۲) میخواهیم ثابت کنیم n هم باید مضرب ۳ باشد. برای این کار از برهان خلف استفاده میکنیم: فرض میکنیم n مضرب ۳ نیست.
- ۳) اگر n مضرب ۳ نباشد، آنگاه باقیماندهی تقسیم آن بر ۳ یا ۱ است یا ۲. یعنی n میتواند به یکی از این دو شکل باشد:
یا (که k یک عدد صحیح است). - ۴) حالت اول: اگر ، آنگاه:
میبینیم که n² هم به شکل ۳×(یک عدد صحیح)+۱ است، پس بر ۳ بخشپذیر نیست. - ۵) حالت دوم: اگر ، آنگاه:
این هم به شکل ۳×(یک عدد صحیح)+۱ است، پس باز هم بر ۳ بخشپذیر نیست. - ۶) در هر دو حالتی که فرض کردیم n مضرب ۳ نیست، به نتیجه رسیدیم که n² مضرب ۳ نیست. این با فرض اولیه (که n² مضرب ۳ است) در تناقض است. پس فرض خلف ما غلط است.
پاسخ نهایی: بنابراین، تنها حالت ممکن این است که n خودش مضرب ۳ باشد. پس اگر n² بر ۳ بخشپذیر باشد، n حتماً بر ۳ بخشپذیر است.
مثال مشابه: عدد ۶ را در نظر بگیر. ۶ مضرب ۳ است (۶=۳×۲). مربع آن ۳۶ است که مضرب ۳ است (۳۶=۳×۱۲). حالا عددی مثل ۴ را در نظر بگیر که مضرب ۳ نیست. مربع آن ۱۶ است که بر ۳ بخشپذیر نیست (۱۶ تقسیم بر ۳ میشود ۵ و باقیمانده ۱).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: این روش برهان خلف در بسیاری از مسائل نظریه اعداد کاربرد دارد. میتوانی سعی کنی برای اعداد دیگر مثل ۵ یا ۷ هم این موضوع را بررسی کنی: آیا اگر n² مضرب ۵ باشد، لزوماً n مضرب ۵ است؟