راهنمایی کوتاه: فعل امر در عربی از ریشه ثلاثی مجرد با الگوهای خاص ساخته میشود.
گامبهگام:
- ریشه فعل «لعب» (یعنی ل-ع-ب) را شناسایی میکنیم.
- برای ساختن امر حاضر مخاطب مفرد مذکر (تو - مذکر)، از الگوی «اِفعَل» استفاده میکنیم.
- حرف اول ریشه (ل) را حذف کرده و همزه وصل میگذاریم: اِ + عِ + ب.
- با توجه به اینکه عین الفعل حرف «ع» است و حرکت آن در مضارع کسره دارد، در امر نیز کسره میگیرد: اِعْلَبْ.
- برای تأکید یا نفی، از ادواتی مانند «لَ» یا «لا» قبل از فعل استفاده میشود: لَاعْبَبْ (حتماً بازی کن) یا لَا تَلْعَبْ (بازی نکن).
پاسخ نهایی: فعل امر از «لَعِبَ یَلْعَبُ» برای مخاطب مفرد مذکر «اِعْلَبْ» است. برای مفرد مؤنث «اِعْلَبِی»، برای مثنی «اِعْلَبَا» و برای جمع «اِعْلَبُوا» ساخته میشود.
مثال مشابه: از ریشه «کَتَبَ» (نوشتن): امر مفرد مذکر «اُکْتُبْ»، مؤنث «اُکْتُبِی»، مثنی «اُکْتُبَا» و جمع «اُکْتُبُوا».
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی الگوهای امر برای افعال ثلاثی مزید (مانند استفعل، تفاعل، افتعل) و نیز حالات نفی امر (با «لا») را تمرین کنی. کتاب «صرف ساده» یا منابع درسی عربی پایههای دهم و یازدهم انسانی بخشهای مربوط به صرف فعل را مطالعه کن.
