راهنمایی کوتاه: این فرآیند میتواند بر تصمیمگیریها و رفتارهای فرد تأثیر بگذارد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید بدانیم که «شناخت» (Cognition) شامل افکار، ادراک و یادگیری است.
- ۲) وقتی شناختها تکرار و تقویت شوند، ممکن است به «باور» (Belief) تبدیل شوند؛ یعنی فرد آنها را درست میپندارد.
- ۳) باورها اگر با احساسات و تجربیات قوی همراه شوند، میتوانند به «ارزش» (Value) تبدیل شوند؛ چیزهایی که برای فرد مهم و قابل احترام هستند.
- ۴) مجموعهای از باورها و ارزشها ممکن است یک «عقیده» (Attitude) یا نگرش پایدار ایجاد کنند.
- ۵) این عقاید و ارزشها سپس «هویت» (Identity) و «جهانبینی» (Worldview) فرد را شکل میدهند.
- ۶) در نهایت، این فرآیند به تصمیمگیریها، رفتارها، روابط و حتی انتخابهای مهم زندگی فرد جهت میدهد.
پاسخ نهایی: تبدیل شناخت به باورها، ارزشها و عقاید، منجر به شکلگیری هویت فردی، جهتگیریهای اخلاقی و الگوهای رفتاری نسبتاً پایدار میشود. این فرآیند اساس شخصیت و نحوه تعامل فرد با جهان اطراف است.
مثال مشابه: فرض کنید دانشآموزی بارها میشنود که «تلاش کلید موفقیت است» (شناخت). پس از تجربه موفقیتهای کوچک با تلاش، به این جمله باور پیدا میکند. این باور به یک ارزش (ارزش تلاش) تبدیل میشود. در نتیجه، نگرش او نسبت به چالشها مثبت میشود (عقیده) و در زندگی آینده، برای رسیدن به اهدافش سختکوشی میکند (رفتار).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره نظریههای «شکلگیری نگرش» در روانشناسی اجتماعی یا مراحل رشد اخلاقی «کولبرگ» مطالعه کنی.
