راهنمایی کوتاه: برای محاسبه بازده، باید مقدار کلسیم کربنات تجزیهشده را با مقدار اولیه مقایسه کنیم.
گامبهگام:
- ۱) معادله واکنش تجزیه کلسیم کربنات را بنویسیم:
گاز CO2 از ظرف خارج میشود. - ۲) فرض کنیم جرم اولیه کلسیم کربنات ۱۰۰ گرم باشد (برای سادگی محاسبه).
- ۳) در لحظه مورد نظر، جرم مواد جامد (CaCO3 باقیمانده + CaO تولیدشده) برابر ۷۰٪ جرم اولیه است، یعنی ۷۰ گرم.
- ۴) اگر x گرم از CaCO3 تجزیه شده باشد، از معادله استوکیومتری:
جرم CaO تولیدشده = (۵۶/۱۰۰)x گرم (نسبت جرم مولی CaO به CaCO3).
جرم CaCO3 باقیمانده = (۱۰۰ - x) گرم. - ۵) معادله جرم مواد جامد:
(۱۰۰ - x) + (۵۶/۱۰۰)x = ۷۰
با حل این معادله: ۱۰۰ - x + ۰.۵۶x = ۷۰ → ۱۰۰ - ۰.۴۴x = ۷۰ → ۰.۴۴x = ۳۰ → x ≈ ۶۸.۱۸ گرم. - ۶) بازده واکنش = (مقدار تجزیهشده / مقدار اولیه) × ۱۰۰ = (۶۸.۱۸ / ۱۰۰) × ۱۰۰ ≈ ۶۸.۱۸٪.
پاسخ نهایی: بازده واکنش تا این لحظه حدود ۶۸.۲٪ است.
مثال مشابه: اگر جرم مواد جامد ۸۰٪ جرم اولیه بود، با همین روش بازده حدود ۴۵.۵٪ میشد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: مفهوم بازده در واکنشهای شیمیایی و تأثیر خروج گاز بر جرم کل را مرور کن. میتوانی با مقادیر مختلف جرم اولیه تمرین کنی تا به روش مسلط شوی.
یادآوری ایمنی: در آزمایشگاه واقعی، گرم کردن مواد بدون نظارت و تجهیزات ایمنی خطرناک است.
