راهنمایی کوتاه: تراز نمرهی نهایی شما به میانگین و انحراف معیار نمرات همهی شرکتکنندگان بستگی دارد؛ بدون این اطلاعات نمیتوان عدد دقیق گفت.
گامبهگام:
- نمرهی خام (مثلاً ۱۴ از ۲۰) با نمرهی تراز (که در سنجش دانشگاه استفاده میشود) فرق دارد.
- برای محاسبهی تراز ابتدا میانگین (μ) و انحراف معیار (σ) نمرات کل دانشآموزان را پیدا میکنند.
- سپس با فرمول نمرهی استاندارد (z) بهدست میآید.
- تراز معمولاً از روی z و با مقیاسهای مختلف (مثلاً میانگین ۵۰۰ و انحراف معیار ۱۰۰) محاسبه میشود.
- اگر نمرهی شما از میانگین بالاتر باشد، ترازتان بالای ۵۰۰ میرود و اگر پایینتر باشد، زیر ۵۰۰ میآید.
پاسخ نهایی: بدون دانستن میانگین و انحراف معیار کل دانشآموزان نمیتوان گفت تراز نمرهی ۱۴ دقیقاً چقدر است. اما اگر فرض کنیم میانگین نمرات ۱۲ و انحراف معیار ۳ باشد، نمرهی استاندارد شما حدود ۰٫۶۷ میشود و ترازتان حدود ۵۶۷ خواهد بود. این فقط یک مثال است.
مثال مشابه: فرض کنید در امتحان فیزیک، نمرهی خام شما ۱۶ و میانگین کل ۱۳ و انحراف معیار ۲ باشد. آنگاه z شما ۱٫۵ و ترازتان حدود ۶۵۰ میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی کتاب آمار و احتمال پایهی یازدهم را مطالعه کنی یا از معلم آمار خود کمک بگیری. همچنین سازمان سنجش هر سال جزئیات تراز را در سایت خود منتشر میکند.